Raadhuisplein, Huissen

Erfgoed – Verhaal vanuit de vroegere bebouwing

De gemeente Lingewaard heeft plannen om het Raadhuisplein in Huissen opnieuw in te richten, met als doel een groene en verkoelende verblijfsplek te creëren die past bij de historische structuur van het gebied. Het onderzoek naar het verleden toont aan dat het Raadhuisplein vroeger voornamelijk siertuinen waren, behorende bij het St. Elisabeth klooster. Het was een naamloos gebied dat waarschijnlijk zijn naam pas heeft gekregen na de herinrichting in 1988, toen het voormalige klooster als gemeentehuis ging dienen.

Het gebied was wel het hart van het geestelijk leven in Huissen waar katholiek en protestant tegen elkaar aan schuurde. Dit is terug te lezen in zowel de katholieke als protestantse gebouwen die er hebben gestaan. Katholiek waren de oude en nieuwe pastorie, protestants de oude begraafplaats, het jeugdgebouw en de Julianaschool, een lagere school voor jongens en meisjes.

Kunsttoepassing

Uitgangspunt voor de kunsttoepassing is om verschillende tijdslagen van het Raadhuisplein zichtbaar te maken. Voor het werk hebben we de plattegronden van de oude pastorie en de Julianaschool genomen en deze op abstracte wijze maar ware grote, op hun oorspronkelijke locatie, zichtbaar te maken op het huidige (heringerichte) Raadhuisplein.

Het werk maakt het verleden leesbaar maar is door zijn abstracte vorm van deze tijd. Het creëert een dialoog tussen oude en nieuwe gebouwen en voegt nieuwe betekenis toe aan het plein.

De omgeklapte plattegrond van de pastorie, tegen de blinde gevel bij de ingang van het plein, werkt als een markering voor het gebied. Het is een nieuw herkenningspunt en nodigt uit om naar het plein te gaan. Hierop zijn ook de teksten over de stadrechten 2024 te lezen die we samen met bewoners uit Huissen willen opstellen.

De ruimtelijke contour van de Julianaschool kan worden benut als ontmoetingsplek, waarbij het bovendeel van het plein kan dienen als een natuurlijk podium voor evenementen en voorstellingen.

Selectie laatste drie / schetsontwerp i.s.m. Olga Kersten

Jury rapport:
In het ontwerp van Kunstconstructie en Olga Kersten is de historie op een prachtige manier verwerkt. Kunstconstructie deed onderzoek naar de niet meer bestaande gebouwen op deze plek, en laat de plattegronden en vormen daarvan letterlijk terugkomen op het plein, op hun oorspronkelijke plek. Zo gaan het oude en het nieuwe een gesprek aan. Ten opzichte van de andere ontwerpen is dit ontwerp het meest site specifiek: het kan alleen hier en niet ergens anders. De kunstenaars hebben tijdens het maken van het schetsontwerp zowel met de Historische Kring als met de landschapsarchitect(en) overleg gehad.
Het verhaal over participatie en het betrekken van bewoners is goed uitgewerkt. Het blijft niet bij een eenmalige gebeurtenis, maar krijgt fysieke gestalte in de muur bij de oude pastorie. Het idee van multifunctioneel gebruik van de ruimte en objecten, zoals het ‘podium’ bij de voormalige Julianaschool voor kleinschalige evenementen, spreekt erg aan.
De kleurstelling en vormen maken het ontwerp opvallend, en dat waardeert de KAC. Eén van de meest storende elementen op het Raadhuisplein nu is de blinde, schuine muur aan de zijde van de Langekerkstraat. Het is een gewaagde maar dappere en goede keuze om juist hier één van de opvallendse elementen van het plan te plaatsen: de omgeklapte gevel van de voormalige pastorie.
Wat het ontwerp sterk maakt, is dat het hele plein is betrokken, en daarmee ook een brug wordt geslagen tussen de Aloysiuslocatie en de winkelstraten. Het plan is groot, en groots.

Participatie – Het nieuwe verhaal met Stadsrechten van 2024

Een kunstproject als deze vormt een unieke kans om kunst in te zetten als Community Building. Door inwoners bij het project te betrekken willen we de vrije ruimte opzoeken, kunst en de samenleving verbinden en inwoners uitnodigen tot nieuwsgierigheid en expressie.

Huissen heeft van 1314 tot 1816 stadsrechten gehad. Geïnspireerd op dit unieke gegeven willen we met inwoners de stadsrechten van 2024 schrijven. De stadsrechten 2024 roepen belangrijke vragen op over hoe mensen zich wel of niet vertegenwoordigd voelen door de manier waarop de geschiedenis wordt voorgesteld. Met vragen als: van wie is Huissen? Hoe willen de Huissenaren met elkaar omgaan? En hoe nemen we Huissen mee naar de toekomst?

Een aantal teksten van deze nieuwe stadsrechten zullen verwerkt worden in het werk. Zo kunnen bewoners van Huissen hun eigen narratief toevoegen aan het kunstwerk en het plein, en krijgt het een nieuwe lading. Het kunstwerk is zo niet alleen een symbool van het verleden, maar ook een aanjager voor discussies over de toekomst.